Feyzeddin Alpkıray

Taziyeler

Büyükbabam Hacı Muhammed hakkın rahmetine kavuştu. Taziye merasimeri dolayısıyla Adıyaman Kahta’dayım.

İslam kültürü ile yoğrulmuş bu bölge kültüründe taziyelerin çok büyük önemi var. Bu sebeple olsa gerek her caminin yanına son yıllarda birer taziye evi eklemek geleneği oluştu. Kimi yerde ise mahallenin farklı bir yerinde tesis edilen taziye evleri de mevcuttur.

Büyükbabam Hacı Muhammed 100 yaşını aşkın ömrü boyunca son günlerine kadar ibadetlerini terk etmemiş, kendi ihtiyaçlarını kendi görebilmiş bir yiğitti. Yaşını tam olarak bilen yok. Kimlikler daha sonra düzenlenmiş olduğundan kimlik bilgileri tam gerçeği yansıtmayabiliyor. Ancak 1915 Ermeni Tehcirlerini hatırladığını, bu bölgeden geçen bazı Ermenilerin de olduğunu hatırladığını o dönemde evlenmesine yakın bir dönem olduğunu söylerdi. Bu yörede 14-15 yaşlarında evlendirilmeye başlandığı düşünülürse tevellüdünün 1891-1902 arasında bir dönem olabileceği tahmin edilebilir.

Böyle hesap edersek asgari en az 106 belki de 110 yaşlarına yakın olduğunu söyleyebiliriz. akranlarından hiç kimsenin olmadığı ailemizin en büyüğü artık aramızda yok.

Büyükbabamın taziyesinde adeta Kur’an ziyafeti veriliyor. Burada taziyeler biraz uzun sürüyor. Aile fertleri günler boyu taziye evinde sabahtan akşama tasiyeleri kabul ediyorlar.

Taziyeye gelenler önce aile fertleri ile musafaha ederek başsağlığı ve sabırlar dilerler. Sonra oturur oturmaz hiçbir kelam etmeden önce gelenlerden birisi hemen bir Kur’an-ı Kerim okumaya başlar.

Sadece bizim aileye mahsus bir durum değil bu tabii ki. Yörede taziyelerin hepsi bu şekilde icra ediliyor.

Günboyu devam eden ziyaretlerde kimileri ise kalkarken de Kur’andan kısa bir süre en azından vel-Asri suresini okuyup öyle kalkıyorlar. Bütün bunları çocukluğumdan da hatırlıyorum. Farklı olarak gördüğüm ise kimi gençlerin Kur’an aşrını okuduktan sonra hemen arkasından meali şerifini de ezberden okumaları idi.

Böylece taziye evi dediğimiz yer gün boyu her 10 dakikada bir Kur’an sedalarının yükseldiği manevi bir atmosfer imkanı sunuyor. Bu bölge insanının yaşlı genç Kur’anla bu şekilde hemhal olması sevindirici bi olay.

Elbette, Kur’an-ı keirmin sadece ölülerin arkasından okunacak bir kitap olmadığını hatırlatacaklar olabilir. Evet en çok taziyelerde ve ölülerin arkaından Kur’an okuuyor. Ancak bunu fırsat olarak bilip okunan Kur’anın anlamını da insanlara ulaştırmak, pederpey diğer meclislerimize, toplantılarımıza, sevinçli günlerimize de Kur’anı taşımak hepimizin vazifesidir.

İnsanları Kur’anın anlamıyla buluşturmanın yollarından biri de taziyeler, tebrikler, düğünler, hayırlı olsun ziyaretleri, hasta ziyaretleri gibi tüm ananaevi toplantılarda Kur’an okuma geleneğini, arkasından meailini de akumak suretiyle yaygınlaştırmak olabilir. Bu konuda ilim erbabına, okumuşlarımıza büyük iş düşmektedir.

Özellikle Kürt toplumu dini hassasiyetlere saygılı insanların çokluğu dolayısıyla bu tür güzellikleri çok daha kolay kabul edip yaygınlaştırabilecek bir toplumdur.